Losse lezingen (selectie)

Naar buiten! Landschapsschilderkunst tussen 1850 en 1900

Alfred Sisley, Weide, 1875, olieverf op doek, 54,9 x 73 cm, National Gallery of Art, Washington. Bron: Wikimedia.

Al vanaf het einde van de 16e eeuw werden schilders aangetrokken tot het schilderen van landschappen.  Omdat verf nog met de hand gemaakt werd van pigmenten en een bindmiddel, was het gemakkelijker om buiten alleen schetsen te maken. De schilder werkte deze schetsen vervolgens binnen in zijn atelier uit tot schilderijen. In de 19e eeuw kwam er verandering in deze werkwijze. Na de uitvinding van de verftube was het veel eenvoudiger geworden om met schildersezel, doek én verf naar buiten te gaan en direct ‘naar de natuur’ te schilderen. Dit bracht een revolutie teweeg in de landschapsschilderkunst. Kunstenaars begonnen met nieuwe ogen naar de veranderingen in de natuur te kijken en probeerden de veranderingen, lichtval en sfeer van het landschap vast te leggen. Er ontstonden kunstenaarskolonies op het platteland. Waar het landschap voorheen nog regelmatig diende als achtergrond voor een christelijk of mythologisch onderwerp, kwam de natuur nu als onderwerp centraal te staan.

Auguste Rodin (1840-1917): Grondlegger van de moderne beeldhouwkunst.

Auguste Rodin, Fugit Amor (Vluchtende liefde), 1887, marmer, 38 cm hoog, Musée Rodin, Parijs. Bron: Wikimedia.

Auguste Rodin (1840-1917) wordt wel de vader van de moderne beeldhouwkunst genoemd. Hoewel de beeldhouwkunst van de 19e eeuw conservatief was en aanstuurde op waardige, klassieke beelden,  werkte Rodin juist experimenteel. Hij liet zijn modellen op een natuurlijke manier poseren en bewegen, in plaats van de statische academische poses. In 1875 maakte hij een reis naar Italië, waar hij geïnspireerd werd door de beeldhouwkunst van Michelangelo. Na zijn terugkeer in Parijs begon hij met het vervaardigen van expressieve, dynamische beelden, die vaak onafgewerkt en rauw waren. De beelden waren soms fragmentarisch of bestonden uit een samenvoeging van verschillende afgietsels. Hoewel zij niet goed in de smaak vielen bij de gevestigde orde, werd Rodin een grote inspiratiebron voor jonge kunstenaars. In deze lezing maakt u kennis met deze bijzondere en baanbrekende kunstenaar.

Lezing Materialen en Kunsttechnieken

Tempera (Foto: Tekenschool Bommelerwaard)

We staan er niet zo vaak bij stil als we in een museum naar kunst kijken: de materialen en technieken die de kunstenaar gebruikte om zijn kunstwerk te maken. Achter een schilderij gaat een wereld aan handwerk en vakkennis schuil, van het prepareren van het doek tot het maken van verf. Hoe werd verf eigenlijk gemaakt? Waarom was de ontdekking van olieverf zo bijzonder? Hoe werden grote frescocycli gemaakt? Hoe ging een beeldhouwer of een bronsgieter te werk? Wat voor tekenmaterialen werden er gebruikt? Wat waren de belangrijkste grafische technieken? En wat zijn de verschillen tussen die technieken? In deze lezing gaan we verder in op dit soort vragen en achtergronden van verschillende materialen en technieken.